جمعى از علما

137

جامع المقدمات ( جامعه مدرسين ) ( فارسي )

مضاعف از سه باب أصول آيد از فعل يفعل « الفرّ : فرار كردن » . ماضي فرّ مستقبل يفرّ واز باب فعل يفعل « البرّ : نيكويى كردن » ماضي برّ مستقبل يبرّ واز باب فعل يفعل چنانكه گذشت در مدّ يمدّ ودر امر حاضر وأخوات وى از اين دو باب ، سه وجه جايز است زيرا كه ضمّه از براي موافقت عين الفعل مستقبل بود ساقط شد ونون تأكيد ثقيله مدّنّ مدّانّ مدّنّ مدّنّ مدّانّ امددنانّ خفيفه مدّن مدّن مدّن اسم فاعل : مادّ مادّان مادّون مادّة مادّتان مادّات وموادّ ، اسم مفعول ممدود ممدودان ممدودون تا آخر . فصل : [ مصدر ميمى واسم زمان واسم مكان در فعل ثلاثي مجرّد ] مصدر ميمى واسم زمان واسم مكان در فعل ثلاثي مجرّد از يفعل بر وزن مفّعل آيد چون مشرب به معنى : آشاميدن وزمان آشاميدن ومكان آشاميدن واز يفعل نيز همچنين آيد چون قتل يقتل مقتل بمعنى : كشتن وزمان كشتن ومكان كشتن . ودر چند كلمه اسم زمان ومكان بر وزن مفعل آيد به كسر عين به خلاف قاعده وقياس چون مطلع ومشرق ومغرب ومسجد ومسقط ومنبت ومفرق ومنسك ومجزر ودر اين همه فتحه هم جايز است . واز يفعل مصدر ميمى مفعل آيد به فتح ومكان وزمان بر وزن مفعل آيد به كسر چون مجلس . واز مثال مطلقا ( خواه مضموم العين وخواه مكسور العين وخواه مفتوح العين ) همه بر وزن مفعل آيد به كسر

--> - أهل حجاز ادغام نمىكنند وبنو تميم ادغام مىكنند چنانكه شاعر گفته فغضّ الطّرف انّك من نمير .